Page 233 - lifelong education

self development through the Threefold Training

การพื่ัฒนาดิ�วยปัญ่ญ่า คั่อ สำุตมย่ป็ัญ่ญ่า จัินตามย่ป็ัญ่ญ่า และ
ภาวนามย่ป็ัญ่ญ่า โดย่เฉพื่าะจัินตามย่ป็ัญ่ญ่า และภาวนามย่ป็ัญ่ญ่า เน�น

กระบวนการคัิดอย่่างมีเหตุมีผู้ลแบบโย่นิโสำมนสำิการที่ั�ง ๑๐ แบบ ตาม
แนวคัิดของสำมเด็จัพื่ระพืุ่ที่ธโฆษาจัารย่์ (ป็.อ. ป็ยุ่ตฺโต) สำามารถตั�งคัำาถาม

และตอบคัำาถามอย่่างมีเหตุผู้ล สำามารถแก�ป็ัญ่หาชีีวิตของตนและของผู้้�อ่�น
และสำามารถศึึกษา คั�นคัว�า วิจััย่ หาคัวามร้�ใหม่สำ้่สำังคัมการเรีย่นร้�
กระบวนการคัิดแบบโย่นิโสำมนสำิการ ๑๐ แบบ ได�แก่

๑. วิธีคัิดแบบสำาวเหตุป็ัจัจััย่ เป็็นวิธีคัิดสำ่บสำาวจัากเหตุไป็หาผู้ล
จัากผู้ลไป็หาเหตุ

๒. วิธีคัิดแบบแย่กแย่ะสำ่วนป็ระกอบ เป็็นวิธีคัิดแบบวิเคัราะห์เพื่่�อหา
คัวามจัริง เชี่น แย่กแย่ะขันธ์ ๕ พื่บคัวามว่าง
๓. วิธีคัิดแบบสำามัญ่ลักษณ์์ เป็็นวิธีคัิดพื่ิจัารณ์าให�เห็นลักษณ์ะที่ี�สำิ�ง

ที่ั�งหลาย่มีเหม่อนกันคั่อ คัวามไม่เที่ี�ย่ง เป็็นทีุ่กข์ เป็็นอนัตตา
๔. วิธีคัิดแบบอริย่สำัจัหร่อคัิดแบบแก�ป็ัญ่หา เป็็นวิธีคัิดที่ี�เริ�มจัากทีุ่กข์

คั่อตัวป็ัญ่หา ไป็หาสำมุที่ัย่คั่อสำาเหตุของป็ัญ่หา) นิโรธคั่อจัุดหมาย่ของการ
แก�ป็ัญ่หา และมรรคัคั่อวิธีแก�ป็ัญ่หา
๕. วิธีคัิดแบบอรรถธรรมสำัมพื่ันธ์ เป็็นวิธีคัิดพื่ิจัารณ์าหาคัวามสำัมพื่ันธ์

ระหว่างคัวามหมาย่กับคัวามจัริง หร่อจัุดมุ่งหมาย่กับหลักการ
๖. วิธีคัิดแบบคัุณ์–โที่ษและที่างออก เป็็นวิธีคัิดพื่ิจัารณ์าให�เห็นว่าอะไรดี

อะไรไม่ดี และจัะแก�ไขอย่่างไร
๗. วิธีคัิดแบบคัุณ์คั่าแที่�คัุณ์คั่าเที่ีย่ม เป็็นวิธีคัิดพื่ิจัารณ์าแย่กแย่ะให�
เห็นว่า สำ่วนใดเป็็นคัุณ์คั่าที่ี�แที่�จัริง สำ่วนใดไม่ใชี่

๘. วิธีคัิดแบบอุบาย่ป็ลุกเร�าคัุณ์ธรรม เป็็นวิธีคัิดให�เกิดคัวามเชี่�อมั�นใน
การป็ระพื่ฤติธรรมหร่อที่ำาคัวามดี

๙. วิธีคัิดแบบเป็็นอย่้่ในขณ์ะป็ัจัจัุบัน เป็็นวิธีคัิดพื่ิจัารณ์าสำิ�งที่ี�เกิดขึ�น
ขณ์ะนั�น หร่อที่ี�เป็็นเร่�องป็ัจัจัุบัน ไม่ใชี่เร่�องอดีตและอนาคัต เพื่่�อให�ร้�เที่่าที่ัน

215

14/5/2568 BE 09:35
_25-0243(001-272)P5.indd 215
_25-0243(001-272)P5.indd 215 14/5/2568 BE 09:35