เมื่อวันศุกร์ที่ ๑๗ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๙ เวลา ๑๓.๓๐ น. ณ ห้องราชดำเนิน โรงแรมรอยัล ปริ๊นเซสหลานหลวง กรุงเทพฯ พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ ประธานองคมนตรี ได้ให้เกียรติเป็นประธานเปิดงานวันคล้ายวันสถาปนาราชบัณฑิตยสภา ปีที่ ๑๐๐ พร้อมแสดงปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “ราชบัณฑิตยสภากับความมั่นคงของประเทศ” ซึ่งราชบัณฑิตยสภาและสำนักงานราชบัณฑิตยสภาจัดขึ้นในวาระที่ราชบัณฑิตยสภาครบ ๑๐๐ ปี ในวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๙ เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองและเผยแพร่ผลงานสําคัญ ตลอดจนบทบาทสำคัญของราชบัณฑิตยสภาในรอบ ๑๐๐ ปีที่ผ่านมา รวมถึงเพื่อให้คนรุ่นหลังได้จดจำและภาคภูมิใจในเกียรติประวัติของราชบัณฑิตยสภาในฐานะสถาบันหลักของเครือข่ายทางปัญญาแห่งชาติ และเป็นองค์การพัฒนาความรู้ที่สามารถเป็นแหล่งอ้างอิงได้
กิจกรรมในงานแบ่งเป็น ๒ ช่วง คือช่วงเช้าเวลา ๐๗.๐๐ น. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภาเป็นประธานนำคณะผู้บริหารราชบัณฑิตยสภา ราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก ผู้บริหารสำนักงานราชบัณฑิตยสภา ข้าราชการและเจ้าหน้าที่สำนักงานราชบัณฑิตยสภาจัดพิธีถวายสักการะพระบรมรูปรัชกาลที่ ๗ และพิธีเจริญพระพุทธมนต์และถวายภัตตาหารแด่พระภิกษุสงฆ์ ณ อาคารสำนักงานราชบัณฑิตยสภา ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ อาคาร ซี จากนั้น เวลา ๑๐.๐๐ น. นายกราชบัณฑิตยสภาได้เป็นประธานการแถลงข่าวเรื่อง ๑๐๐ ปีราชบัณฑิตยสภา ณ ห้องราชดำเนิน โรงแรมรอยัล ปริ๊นเซสหลานหลวง กรุงเทพฯ และในเวลา ๑๑.๐๐ น. จัดพิธีรดน้ำขอพรราชบัณฑิตและภาคีสมาชิกอาวุโส ณ ห้องหลานหลวง โรงแรมรอยัล ปริ๊นเซสหลานหลวง กรุงเทพฯ ทั้งนี้ นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะได้รับมอบหมายและมอบอำนาจให้กำกับการบริหารราชการและสั่งและปฏิบัติราชการแทนนายกรัฐมนตรี ได้ให้เกียรติเข้าร่วมการแถลงข่าวและพิธีรดน้ำขอพรด้วย
ส่วนช่วงบ่าย นอกจากการแสดงปาฐกถาพิเศษเรื่อง “ราชบัณฑิตยสภากับความมั่นคงของประเทศ” โดยประธานองคมนตรีแล้ว ยังมีการเสวนาทางวิชาการของ ๓ สำนัก เนื่องในงานวันคล้ายวันสถาปนาราชบัณฑิตยสภา ปีที่ ๑๐๐ (๑๙ เมษายน ๒๕๖๙) จำนวน ๓ เรื่อง ได้แก่ ๑. เรื่อง “หลักนิติธรรมกับสถาบันปัญญา : บทบาทของราชบัณฑิตต่อความมั่นคงของสังคมไทย” โดย ศาสตราจารย์พิเศษนรนิติ เศรษฐบุตร ราชบัณฑิต สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง ๒. เรื่อง “วิทยาศาสตร์ ปัญญาและอนาคตมนุษยชาติ ภารกิจใหม่ของราชบัณฑิต” โดย ศาสตราจารย์ ดร.วรศักดิ์ กนกนุกุลชัย ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ และ ๓. เรื่อง “ภาษาและศิลปะ : จิตวิญญาณของชาติในโลกที่กำลังเปลี่ยน” โดย ศาสตราจารย์ ดร.สุรพล วิรุฬห์รักษ์ ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภา กล่าวในการแถลงข่าวว่า “ในวาระที่ราชบัณฑิตยสภามีอายุครบ ๑๐๐ ปี ราชบัณฑิตยสภาได้จัดกิจกรรมทางวิชาการต่าง ๆ โดยเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๖๗ และจัดต่อเนื่องจนถึง พ.ศ. ๒๕๗๐ ทั้งได้มีการจัดประชุมวิชาการเรื่อง โลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ใน พ.ศ. ๒๕๖๗ และการประชุมวิชาการว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์แห่งประเทศไทย ใน พ.ศ. ๒๕๖๘ ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ และใน พ.ศ. ๒๕๖๙ ได้กำหนดจัดการประชุมวิชาการ หัวข้อ “ราชบัณฑิตยสภา ปัจจุบันและอนาคต : ปัญญา คุณธรรม และเทคโนโลยี” ระหว่างวันที่ ๓-๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๙ ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ รวมทั้งจะจัดการประชุมวิชาการ “งานรำลึกในวาระ ๕๐ ปีแห่งการสิ้นพระชนม์พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ พระบิดาแห่งการบัญญัติศัพท์” ในวันเสาร์ที่ ๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๙ ด้วย”
“กิจกรรมอื่นนอกจากการจัดการประชุมวิชาการแล้ว ยังมีการจัดทำเหรียญกษาปณ์ที่ระลึก ๑๐๐ ปีราชบัณฑิตยสภา และจัดทำหนังสือต่าง ๆ ในโอกาสนี้ เช่น หนังสือพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๕๖๙ ซึ่งเป็นฉบับแรกที่มีการชำระตั้งแต่อักษร ก ถึง ฮ หนังสือประวัติศาสตร์ ๑๐๐ ปีราชบัณฑิตยสภา หนังสือราชบัณฑิตยสภาในความทรงจำ หนังสือราชบัณฑิตยสภา ปัจจุบันและอนาคต หนังสือราชบัณฑิตปูชนียบุคคล หนังสือทำเนียบราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก หนังสือผลงานอันทรงคุณค่าของราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก รวมทั้งมีการจัดนิทรรศการงานมหกรรมศิลปะและวิชาการที่รวมผลงานด้านวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ และการแสดงคอนเสิร์ตเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว องค์ผู้สถาปนาราชบัณฑิตยสภา
อนึ่ง วิสัยทัศน์ของราชบัณฑิตยสภาในศตวรรษที่ ๒ จะต้องเป็นองค์กรแห่งปัญญาและคุณธรรม เป็นที่พึ่งของชาติและสังคมไทย โดยมีบทบาท ๑. เป็นผู้สร้างองค์ความรู้ มาตรฐานวิชาการและคุณธรรมของสังคม ๒. เป็นผู้เชื่อมโยงโลกวิชาการกับผู้บริหารประเทศและประชาชน ๓. เป็นผู้ชี้ทิศทางอนาคต กำหนดทิศทางและคาดการณ์อนาคตของประเทศ การจัดกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงการจัดงานครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการรำลึกถึงความเป็นมาและระลึกถึงเกียรติประวัติอันดีงาม และร่วมเฉลิมฉลองเนื่องในโอกาสครบรอบ ๑๐๐ ปีราชบัณฑิตยสภาแล้ว ยังมีวัตถุประสงค์เพื่อให้คนรุ่นหลังได้จดจำและภาคภูมิใจในเกียรติประวัติของราชบัณฑิตยสภาที่เป็นสถาบันหลักของเครือข่ายทางปัญญาแห่งชาติ และเป็นองค์การพัฒนาความรู้ที่สามารถเป็นแหล่งอ้างอิงได้ นับตั้งแต่สถาปนาราชบัณฑิตยสภาขึ้นเมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๙ จนถึงปัจจุบัน และจะครบ ๑๐๐ ปี ในวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๙” ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์สุรพล อิสรไกรศีล กล่าวเพิ่มเติม
เมื่อวันศุกร์ที่ ๑๗ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๙ เวลา ๑๙.๐๐ น. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภา ได้นำคณะผู้บริหารราชบัณฑิตยสภา ราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก ผู้บริหารสำนักงานราชบัณฑิตยสภา ข้าราชการและเจ้าหน้าที่สำนักงานราชบัณฑิตยสภาเดินทางไปร่วมเป็นเจ้าภาพในการบำเพ็ญกุศลถวายพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ และถวายเป็นราชสักการะ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง
