เมื่อวันศุกร์ที่ ๑๗ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๙ เวลา ๑๓.๓๐ น. ณ ห้องราชดำเนิน โรงแรมรอยัล ปริ๊นเซสหลานหลวง กรุงเทพฯ พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ ประธานองคมนตรี ได้ให้เกียรติเป็นประธานเปิดงานวันคล้ายวันสถาปนาราชบัณฑิตยสภา ปีที่ ๑๐๐ พร้อมแสดงปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “ราชบัณฑิตยสภากับความมั่นคงของประเทศ” ซึ่งราชบัณฑิตยสภาและสำนักงานราชบัณฑิตยสภาจัดขึ้นในวาระที่ราชบัณฑิตยสภาครบ ๑๐๐ ปี ในวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๙ เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองและเผยแพร่ผลงานสําคัญ ตลอดจนบทบาทสำคัญของราชบัณฑิตยสภาในรอบ ๑๐๐ ปีที่ผ่านมา รวมถึงเพื่อให้คนรุ่นหลังได้จดจำและภาคภูมิใจในเกียรติประวัติของราชบัณฑิตยสภาในฐานะสถาบันหลักของเครือข่ายทางปัญญาแห่งชาติ และเป็นองค์การพัฒนาความรู้ที่สามารถเป็นแหล่งอ้างอิงได้
กิจกรรมในงานแบ่งเป็น ๒ ช่วง คือช่วงเช้าเวลา ๐๗.๐๐ น. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภาเป็นประธานนำคณะผู้บริหารราชบัณฑิตยสภา ราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก ผู้บริหารสำนักงานราชบัณฑิตยสภา ข้าราชการและเจ้าหน้าที่สำนักงานราชบัณฑิตยสภาจัดพิธีถวายสักการะพระบรมรูปรัชกาลที่ ๗ และพิธีเจริญพระพุทธมนต์และถวายภัตตาหารแด่พระภิกษุสงฆ์ ณ อาคารสำนักงานราชบัณฑิตยสภา ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ อาคาร ซี จากนั้น เวลา ๑๐.๐๐ น. นายกราชบัณฑิตยสภาได้เป็นประธานการแถลงข่าวเรื่อง ๑๐๐ ปีราชบัณฑิตยสภา ณ ห้องราชดำเนิน โรงแรมรอยัล ปริ๊นเซสหลานหลวง กรุงเทพฯ และในเวลา ๑๑.๐๐ น. จัดพิธีรดน้ำขอพรราชบัณฑิตและภาคีสมาชิกอาวุโส ณ ห้องหลานหลวง โรงแรมรอยัล ปริ๊นเซสหลานหลวง กรุงเทพฯ ทั้งนี้ นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะได้รับมอบหมายและมอบอำนาจให้กำกับการบริหารราชการและสั่งและปฏิบัติราชการแทนนายกรัฐมนตรี ได้ให้เกียรติเข้าร่วมการแถลงข่าวและพิธีรดน้ำขอพรด้วย
ส่วนช่วงบ่าย นอกจากการแสดงปาฐกถาพิเศษเรื่อง “ราชบัณฑิตยสภากับความมั่นคงของประเทศ” โดยประธานองคมนตรีแล้ว ยังมีการเสวนาทางวิชาการของ ๓ สำนัก เนื่องในงานวันคล้ายวันสถาปนาราชบัณฑิตยสภา ปีที่ ๑๐๐ (๑๙ เมษายน ๒๕๖๙) จำนวน ๓ เรื่อง ได้แก่ ๑. เรื่อง “หลักนิติธรรมกับสถาบันปัญญา : บทบาทของราชบัณฑิตต่อความมั่นคงของสังคมไทย” โดย ศาสตราจารย์พิเศษนรนิติ เศรษฐบุตร ราชบัณฑิต สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง ๒. เรื่อง “วิทยาศาสตร์ ปัญญาและอนาคตมนุษยชาติ ภารกิจใหม่ของราชบัณฑิต” โดย ศาสตราจารย์ ดร.วรศักดิ์ กนกนุกุลชัย ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ และ ๓. เรื่อง “ภาษาและศิลปะ : จิตวิญญาณของชาติในโลกที่กำลังเปลี่ยน” โดย ศาสตราจารย์ ดร.สุรพล วิรุฬห์รักษ์ ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์สุรพล อิสรไกรศีล นายกราชบัณฑิตยสภา กล่าวในการแถลงข่าวว่า “ในวาระที่ราชบัณฑิตยสภามีอายุครบ ๑๐๐ ปี ราชบัณฑิตยสภาได้จัดกิจกรรมทางวิชาการต่าง ๆ โดยเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๖๗ และจัดต่อเนื่องจนถึง พ.ศ. ๒๕๗๐ ทั้งได้มีการจัดประชุมวิชาการเรื่อง โลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ใน พ.ศ. ๒๕๖๗ และการประชุมวิชาการว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์แห่งประเทศไทย ใน พ.ศ. ๒๕๖๘ ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ และใน พ.ศ. ๒๕๖๙ ได้กำหนดจัดการประชุมวิชาการ หัวข้อ “ราชบัณฑิตยสภา ปัจจุบันและอนาคต : ปัญญา คุณธรรม และเทคโนโลยี” ระหว่างวันที่ ๓-๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๙ ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ รวมทั้งจะจัดการประชุมวิชาการ “งานรำลึกในวาระ ๕๐ ปีแห่งการสิ้นพระชนม์พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ พระบิดาแห่งการบัญญัติศัพท์” ในวันเสาร์ที่ ๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๙ ด้วย”
“กิจกรรมอื่นนอกจากการจัดการประชุมวิชาการแล้ว ยังมีการจัดทำเหรียญกษาปณ์ที่ระลึก ๑๐๐ ปีราชบัณฑิตยสภา และจัดทำหนังสือต่าง ๆ ในโอกาสนี้ เช่น หนังสือพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๕๖๙ ซึ่งเป็นฉบับแรกที่มีการชำระตั้งแต่อักษร ก ถึง ฮ หนังสือประวัติศาสตร์ ๑๐๐ ปีราชบัณฑิตยสภา หนังสือราชบัณฑิตยสภาในความทรงจำ หนังสือราชบัณฑิตยสภา ปัจจุบันและอนาคต หนังสือราชบัณฑิตปูชนียบุคคล หนังสือทำเนียบราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก หนังสือผลงานอันทรงคุณค่าของราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก รวมทั้งมีการจัดนิทรรศการงานมหกรรมศิลปะและวิชาการที่รวมผลงานด้านวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ และการแสดงคอนเสิร์ตเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว องค์ผู้สถาปนาราชบัณฑิตยสภา
อนึ่ง วิสัยทัศน์ของราชบัณฑิตยสภาในศตวรรษที่ ๒ จะต้องเป็นองค์กรแห่งปัญญาและคุณธรรม เป็นที่พึ่งของชาติและสังคมไทย โดยมีบทบาท ๑. เป็นผู้สร้างองค์ความรู้ มาตรฐานวิชาการและคุณธรรมของสังคม ๒. เป็นผู้เชื่อมโยงโลกวิชาการกับผู้บริหารประเทศและประชาชน ๓. เป็นผู้ชี้ทิศทางอนาคต กำหนดทิศทางและคาดการณ์อนาคตของประเทศ การจัดกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงการจัดงานครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการรำลึกถึงความเป็นมาและระลึกถึงเกียรติประวัติอันดีงาม และร่วมเฉลิมฉลองเนื่องในโอกาสครบรอบ ๑๐๐ ปีราชบัณฑิตยสภาแล้ว ยังมีวัตถุประสงค์เพื่อให้คนรุ่นหลังได้จดจำและภาคภูมิใจในเกียรติประวัติของราชบัณฑิตยสภาที่เป็นสถาบันหลักของเครือข่ายทางปัญญาแห่งชาติ และเป็นองค์การพัฒนาความรู้ที่สามารถเป็นแหล่งอ้างอิงได้ นับตั้งแต่สถาปนาราชบัณฑิตยสภาขึ้นเมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๙ จนถึงปัจจุบัน และจะครบ ๑๐๐ ปี ในวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๙” ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์สุรพล อิสรไกรศีล กล่าวเพิ่มเติม