Page 279 - lifelong education
P. 279
Yonisomanasikāra
๒. คัิดถ้กที่าง (ป็ถมนสำิการ) หมาย่ถึง การคัิดที่ี�เป็็นระบบระเบีย่บ
มีขั�นตอนต่อเน่�องเป็็นลำาดับ ที่ำาให�สำามารถสำรุป็แนวคัวามคัิดเข�าสำ้่แนวที่าง
ที่ี�ถ้กต�อง
๓. คัิดอย่่างมีเหตุผู้ล (การณ์มนสำิการ) หมาย่ถึง การคัิดสำ่บคั�นตามแนว
คัวามสำัมพื่ันธ์สำ่บที่อดกันของเหตุป็ัจัจััย่ จันเข�าใจัถึงต�นเคั�าหร่อแหล่งที่ี�มาซึ่ึ�ง
สำ่งผู้ลต่อเน่�องตามลำาดับ
๔. คัิดเร�ากุศึลหร่อคัิดให�เกิดผู้ลที่ี�พื่ึงป็ระสำงคั์ (อุป็ฺป็าที่กมนสำิการ)
หมาย่ถึง การคัิดพื่ิจัารณ์าให�เกิดกุศึลกรรม มีเป็้าหมาย่ที่างบวก เพื่่�อให�จัิตใจั
เข�มแข็ง เกิดพื่ลังนำาสำ้่คัวามสำำาเร็จั
โย่นิโสำมนสำิการที่ี�เกิดขึ�นในคัรั�งหนึ�ง ๆ อาจัมีลักษณ์ะคัรบที่ั�ง ๔ ข�อ คั่อ
คัิดถ้กวิธี คัิดถ้กที่าง คัิดอย่่างมีเหตุผู้ล คัิดเร�ากุศึล หร่ออาจัมีลักษณ์ะเพื่ีย่ง
บางข�อก็ได�
โย่นิโสำมนสำิการมีศึรัที่ธาที่ี�ถ้กต�องเป็็นสำิ�งเสำริมหนุน ศึรัที่ธาคั่อคัวามเชี่�อ
ที่ี�เกิดจัากคัำาสำั�งสำอนของกัลย่าณ์มิตรรวมกับป็ระสำบการณ์์ที่ี�ได�รับจัาก
สำิ�งแวดล�อม เป็็นพื่่�นฐานให�การคัิดมีคัวามต่อเน่�อง เกิดแรงจั้งใจัที่ี�จัะป็ฏิิบัติดี
ป็ฏิิบัติชีอบต่อไป็
โย่นิโสำมนสำิการเป็็นการคัิดพื่ิจัารณ์าอย่่างตั�งใจั วิเคัราะห์ ตรวจัสำอบถึง
สำาเหตุ เง่�อนไขให�เชี่�อมโย่งตามคัวามเป็็นจัริงแล�วสำรุป็ผู้ล การฝ่ึกคัิดตาม
แนวโย่นิโสำมนสำิการจัึงเริ�มที่ี�การจััดสำภาพื่แวดล�อม แรงจั้งใจัให�เกิดศึรัที่ธา
ป็ลุกเร�าการคัิดโดย่ใชี�สำ่�อ กรณ์ีป็ัญ่หา สำถานการณ์์จัำาลอง หร่อป็ระเด็นจัากข่าว
และเหตุการณ์์ เน�นการฝ่ึกวิธีคัิดแบบต่าง ๆ ที่ี�ป็ฏิิบัติได� ใชี�สำติและป็ัญ่ญ่า
ในการแก�ป็ัญ่หา ผู้้�สำอนมีคัวามเป็็นกัลย่าณ์มิตรต่อศึิษย่์ เป็ิดโอกาสำให�ศึิษย่์
แสำดงคัวามคัิดอย่่างเต็มที่ี� มีการแลกเป็ลี�ย่นแนวคัิดร่วมกันและชี่วย่กันสำรุป็
ที่างด�านการศึึกษาวิจััย่ ได�มีการนำาวิธีการฝ่ึกคัิดตามแนวโย่นิโสำมนสำิการ
มาที่ดลองสำอนในทีุ่กระดับการศึึกษา โดย่ป็รับวิธีการให�เหมาะสำมกับระดับ
ของชีั�นเรีย่น วัย่และภ้มิหลังของผู้้�เรีย่น ลักษณ์ะสำาระของบที่เรีย่น และ
261
14/5/2568 BE 09:35
_25-0243(001-272)P5.indd 261
_25-0243(001-272)P5.indd 261 14/5/2568 BE 09:35
