วารสารปี-40-ฉบับที่-4-resize

จงรักษ์ ผลประเสริฐ, วาลิกา เศวตโยธิน, ธัชชัย ปุษยะนาวิน 97 วารสารราชบัณฑิตยสภา ปีที่ ๔๐ ฉบับที่ ๔ ต.ค.-ธ.ค. ๒๕๕๘ รูปที่ ๒ การปนเปื้อนของสารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาส� ำหรับคนและสัตว์ และผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ (Halford, 2008) ในช่วง ๑๐ ปีที่ผ่านมา จากการส� ำรวจในหลายประเทศทั่วโลกพบว่า การปนเปื้อนของสารตกค้าง ทางยาในสิ่งแวดล้อมมีความเป็นไปได้ที่จะมีผลกระทบต่อระบบนิเวศอย่างมีนัยส� ำคัญ (Ternes et al., 1998; Kolpin et al., 2002; Moldovan, 2006; Nakada et al., 2006) โดยปรกติจะพบการปนเปื้อน ในปริมาณน้อย ในระดับนาโนหรือไมโครกรัมต่อลิตร สารมลพิษขนาดเล็กนี้สามารถพบได้ทุกที่และแพร่กระจาย ในความเข้มข้นที่แตกต่างในแหล่งน�้ ำผิวดิน น�้ ำดื่ม น�้ ำเสียชุมชน และน�้ ำเสียอุตสาหกรรม ตะกอน ดิน และ อากาศ PPCPs มักมีการตรวจพบมากในสิ่งแวดล้อมทางน�้ ำ เนื่องจาก PPCPs ละลายน�้ ำได้ง่ายและไม่ระเหย ที่อุณหภูมิและความดันปรกติ การศึกษาของ Kolpin และคณะ (Kolpin et al., 2002) พบการปนเปื้อน สารอินทรีย์ในน�้ ำเสียจ� ำนวน ๙๕ ชนิด จากล� ำธาร ๑๓๙ แห่ง ใน ๓๐ รัฐของสหรัฐอเมริกา การส� ำรวจ ครอบคลุมในส่วนของอเมริกาเหนือและประเทศในทวีปยุโรป โดยที่ความเข้มข้นหรือชนิดของสาร PPCPs ขึ้นอยู่กับสภาพทางภูมิศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม (Boyda et al., 2003; Calamari et al., 2003; Moldovan, 2006) ตามรายงานของ US Environmental Protection Agency (U.S.EPA, 2008) พบว่ามีการปนเปื้อน PPCPs ในแหล่งน�้ ำ และมีผลกระทบต่อระบบนิเวศ ถึงแม้ว่าในปัจจุบันยังไม่มีการตรวจพบโดยตรงถึงผลกระทบ ของ PPCPs ต่อสุขภาพมนุษย์ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีปัจจุบันที่ใช้บ� ำบัดน�้ ำเสียจากชุมชน สถานพยาบาล และโรงงานอุตสาหกรรมไม่สามารถย่อยสลายหรือท� ำลายสารตกค้างเภสัชกรรมเหล่านี้ได้ทั้งหมด ท� ำให้มี การแพร่กระจายของ PPCPs ไปในสิ่งแวดล้อมอย่างมากและทวีความรุนแรงมากขึ้น